Vet, vingerafdrukken en stof: welk doekje gebruik je waarvoor op glas, scherm en lens?

Waarom het doekje belangrijker is dan je scherm

Je kunt nog zo'n goed schoonmaakmiddel hebben, met het verkeerde doekje maak je het alsnog vies of kwetsbaar. Glazen schermen, brillenglazen en lenzen hebben namelijk dunne, zachte coatings: een antireflectielaag, een vingerafdrukwerende toplaag, soms een anti-vingervetlaag aan de binnenkant. Die lagen werken prima, maar zijn niet bestand tegen harde vezels, pluisjes of zandkorrels die je droog heen en weer wrijft. Een doekje is dus geen detail. Het bepaalt of je vet wegneemt of juist uitsmeert, of je stof opneemt of verplaatst, en of je glas na één veeg streeploos is of juist een waas achterlaat.

Drie soorten vuil, drie verschillende aanpakken

Voordat je een doekje pakt, is het handig om te weten wat er eigenlijk op het oppervlak zit. Vet, vingerafdrukken en stof gedragen zich compleet anders.

• Stof en zand: droge deeltjes die je het beste eerst verwijdert zonder te drukken. Zand is harder dan glas en kan bij droog wrijven krassen maken.
• Vet en vingerafdrukken: huidvet en talg hechten zich aan glas en zijn met alleen water lastig te verwijderen. Je hebt een doekje nodig dat vet opneemt in de vezel, niet eentje dat het rondverdeelt.
• Aanslag en nevel: een mengeling van vet, stof en vocht. Dit vraagt meestal twee stappen: eerst vochtig reinigen, daarna droog nadweilen.

Een vuistregel die veel mensen helpt: één doekje nat, één doekje droog. Het natte doekje lost vet en aanslag op, het droge doekje neemt het achterblijvende vocht en de laatste strepen weg.

Welk doekje hoort bij welk oppervlak?

Brillenglazen en lenzen

Gebruik een schone, fijne microvezeldoek met een hoge vezeldichtheid, of een microvezeldoekje dat speciaal voor optiek is gemaakt. Zo'n doek neemt vet op in de vezel en laat geen pluis achter. Voor lenzen geldt: eerst met een lensvloeistof of lensdoekje reinigen volgens de aanwijzingen van je opticien, daarna pas droog nadweilen. Adem niet op een lens om hem vochtig te maken; je brengt dan alsnog vet en bacteriën van je mond over.

Telefoon, tablet, laptop en monitor

Schermen zijn het meest gebaat bij een zachte microvezeldoek zonder ruwe randjes of labeltjes. Vouw het doekje in vieren, zodat je steeds een schoon vlak gebruikt en het vuil niet terugveegt. Werk in banen van boven naar beneden. Voor de schermranden en de camera aan de bovenkant kun je een iets vochtiger hoekje van het doekje gebruiken, want daar hoopt vet zich op. Spuit nooit direct op het scherm; breng het middel op het doekje aan en houd vloeistof weg van naden, speakers en toetsenborden.

Ramen, spiegels en glas

Hier mag je een steviger microvezeldoek gebruiken, of een glasvezeldoek in ruitpatroon. Voor grover vuil, zoals stof op een raamkozijn of een tuintafel, kun je eerst een aparte, grovere doek pakken en daarna met een schone microvezeldoek nastreven. Houd die twee doekjes gescheiden: een doek die zand of tuinaarde heeft opgenomen, wil je nooit meer op een scherm of bril gebruiken.

Camera's, verrekijkers en zonnebrillen met coating

Behandel deze als optiek, niet als huishoudglas. Een zachte microvezeldoek plus een alcoholvrije reiniger is hier de veilige route. Vermijd papieren zakdoekjes en keukenpapier, en poets niet op een lens die nog zand bevat.

Voor al deze oppervlakken geldt: een alcoholvrije, biologisch afbreekbare reiniger zoals Magic Cleaner (magiccleaner.nl) laat een antistatische, streeploze finish achter, waardoor stof zich minder snel opnieuw vastzet en je minder vaak hoeft te poetsen.

Waarom katoen, keukenpapier en oude shirts afraden

De verleiding is groot: er ligt toch een theedoek of een keukenpapiertje binnen handbereik. Toch zijn dat geen goede keuzes.

• Katoen laat pluis achter. Katoenvezels breken af tijdens gebruik en laten microscopisch kleine pluisjes achter op glas en coatings. Op een donker scherm zie je dat direct terug.
• Katoen is te grof voor coatings. De vezels zijn dikker en stugger dan microvezel. Droog wrijven over stof of zand duwt die deeltjes in de toplaag.
• Keukenpapier krult en schuurt. Papiervezels zijn hard en bros, en met name gerecycled keukenpapier kan achterblijvende vezelresten en krassen op zachte coatings veroorzaken.
• Wasverzachter is funest. Een doek die met wasverzachter is gewassen, laat een vettige laag achter en smeert die uit over je scherm. Dat is precies de streperige waas die je wilde verwijderen.

Microvezel werkt anders: de vezels zijn extreem fijn en gesplitst, waardoor ze vet en vocht opnemen in de ruimtes tussen de vezels in plaats van het te verplaatsen. Dat is de reden dat een goede microvezeldoek zonder middel al behoorlijk ver komt, en met een reiniger echt streeploos wordt.

Doekjes wassen: zo blijven ze bruikbaar

Een vies doekje is geen schoonmaakdoekje. Was microvezeldoekjes apart van katoen en badstof, zodat er geen pluis in de vezels komt. Gebruik geen wasverzachter en geen wasmiddel met verzachtende toevoegingen; een gewoon, mild wasmiddel volstaat. Veertig graden is meestal genoeg, zestig graden kan bij hardnekkig vet. Doe ze niet in de droger met een verzachtend doekje en gebruik geen bleekmiddel. Laat ze aan de lucht drogen of droog ze op lage temperatuur.

Vervang een doekje wanneer het glazig aanvoelt, hard is geworden, of wanneer er na het wassen